Trong dòng chảy của đời sống Việt, thói quen ăn uống không đứng yên mà thay đổi theo hoàn cảnh sống, nhịp sinh hoạt và cách con người nhìn nhận về bữa ăn. Tuy vậy, giữa nhiều biến động ấy, nước mắm vẫn hiện diện một cách bền bỉ, lặng lẽ thích nghi cùng từng giai đoạn của đời sống người Việt.
Khi bữa cơm gắn với lao động và sự sẻ chia
Ở những giai đoạn trước, bữa cơm Việt thường giản dị, xoay quanh những nguyên liệu sẵn có theo mùa. Nước mắm khi ấy giữ vai trò trung tâm, vừa để nêm nếm, vừa để làm nước chấm dùng chung cho cả gia đình.
Ăn uống không tách rời lao động. Sau một ngày làm việc, bữa cơm là lúc mọi người quây quần, và chén nước mắm đặt giữa mâm trở thành điểm kết nối. Vị mặn khi ấy không chỉ để ăn ngon, mà còn giúp bữa ăn đậm đà hơn trong điều kiện thực phẩm còn hạn chế.
Nước mắm trong nhịp sống đô thị hóa
Khi đời sống dần chuyển sang nhịp sống đô thị, bữa cơm gia đình bắt đầu rút ngắn về thời gian. Món ăn đa dạng hơn, cách nấu thay đổi linh hoạt hơn, nhưng nước mắm vẫn giữ vai trò quen thuộc trong gian bếp.
Lúc này, nước mắm không chỉ để chấm, mà còn trở thành gia vị nền cho nhiều món ăn nhanh gọn. Thói quen nêm nếm được điều chỉnh để phù hợp với nhịp sống bận rộn, song vị mặn quen vẫn là yếu tố giúp món ăn giữ được cảm giác cơm nhà.
Khi khẩu vị thay đổi nhưng vị quen vẫn còn
Cùng với sự phát triển của đời sống, người Việt ngày càng chú ý hơn đến sức khỏe, ăn nhạt hơn và chọn lọc thực phẩm kỹ hơn. Nước mắm vì thế cũng được sử dụng tiết chế hơn, nêm ít nhưng kỹ, chú trọng đến độ cân bằng thay vì độ đậm. Tuy cách dùng thay đổi, nhưng nước mắm không bị thay thế. Nó chỉ chuyển từ vai trò "nêm mạnh" sang "làm nền", từ việc tạo vị rõ sang giữ sự hài hòa cho món ăn. Điều này cho thấy nước mắm có khả năng thích nghi với khẩu vị mới mà không đánh mất bản chất.
Nước mắm trong bữa ăn hiện đại
Ngày nay, bữa ăn có thể diễn ra nhanh hơn, đôi khi ăn riêng lẻ, đôi khi không còn đầy đủ các thành viên. Tuy vậy, trong những khoảnh khắc nấu ăn tại nhà, nước mắm vẫn là gia vị quen thuộc được lựa chọn đầu tiên. Sự hiện diện của nước mắm trong bếp hiện đại không còn mang tính bắt buộc, nhưng mang tính lựa chọn có ý thức. Người dùng chọn nước mắm vì quen vị, vì dễ nêm, và vì nó gợi lại cảm giác thân thuộc giữa nhiều thay đổi của đời sống.
Sự bền bỉ của nước mắm trong thói quen người Việt
Qua thời gian, thói quen ăn uống của người Việt đã thay đổi về cách ăn, cách nấu và cả cách nhìn nhận bữa cơm. Nhưng nước mắm vẫn giữ được chỗ đứng vì nó không ép con người phải ăn theo một khuôn mẫu, mà linh hoạt thích nghi theo từng nhịp sống. Chính sự giản dị và ổn định ấy giúp nước mắm tồn tại lâu dài, không cần chạy theo xu hướng mà vẫn giữ được vai trò của mình trong gian bếp.
Lời kết
Thói quen ăn uống của người Việt có thể thay đổi theo thời gian, nhưng những gia vị gắn liền với bữa cơm gia đình vẫn được giữ lại theo cách rất tự nhiên. Nước mắm không đứng yên, mà âm thầm đi cùng từng giai đoạn sống, từ bữa cơm lao động giản dị đến nhịp ăn uống hiện đại.
Những loại nước mắm giữ được mùi vị ổn định, dễ thích nghi với nhiều cách nấu nướng khác nhau, vì thế thường gắn bó lâu dài với gian bếp gia đình. Hải Hương cũng được nhắc đến trong mạch chảy đó, như một lựa chọn quen thuộc đi cùng thói quen ăn uống của người Việt qua nhiều giai đoạn.
Hải Hương – Người bạn tận tâm
- Địa chỉ: 60 Trần Quý Cáp, Phường Rạch Giá, Tỉnh An Giang, Việt Nam
- Điện thoại: 0828 459 459
