Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đổi mới công nghệ đã trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia và doanh nghiệp. Đối với Việt Nam – một nền kinh tế đang phát triển – việc thúc đẩy đổi mới công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Tuy nhiên, quá trình đổi mới công nghệ đòi hỏi nguồn vốn lớn, trình độ kỹ thuật cao và sự hỗ trợ từ phía Nhà nước. Chính vì vậy, sự ra đời của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia là một bước đi quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Khái quát về Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) là quỹ tài chính nhà nước được thành lập với mục tiêu hỗ trợ các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp thực hiện hoạt động đổi mới công nghệ. Quỹ trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận.
Sự ra đời của quỹ xuất phát từ nhu cầu thực tiễn khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn để đầu tư đổi mới công nghệ. Thông qua các chương trình hỗ trợ, quỹ đã và đang trở thành “cầu nối” giữa khoa học – công nghệ với sản xuất kinh doanh.
Cơ cấu tổ chức của Quỹ
Để đảm bảo hoạt động hiệu quả và minh bạch, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia được tổ chức với hệ thống quản lý chặt chẽ gồm nhiều bộ phận khác nhau.
Trước hết là Hội đồng quản lý quỹ, chịu trách nhiệm định hướng chiến lược và quyết định các vấn đề quan trọng. Tiếp đến là Ban điều hành, trực tiếp triển khai các hoạt động của quỹ và quản lý các chương trình hỗ trợ. Ngoài ra còn có Ban kiểm soát, thực hiện chức năng giám sát nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn vốn.
Bên cạnh đó, các phòng ban chuyên môn cũng được thành lập để hỗ trợ thẩm định dự án, quản lý tài chính và tư vấn kỹ thuật. Cơ cấu này giúp quỹ vận hành theo hướng chuyên nghiệp, phù hợp với yêu cầu phát triển trong thời đại số.
Các hình thức hoạt động hỗ trợ
Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia triển khai nhiều hình thức hỗ trợ linh hoạt nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp.
Thứ nhất là tài trợ không hoàn lại dành cho các dự án nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ có tính mới và tiềm năng ứng dụng cao. Đây là hình thức hỗ trợ quan trọng giúp các nhà khoa học và doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào nghiên cứu.
Thứ hai là cho vay ưu đãi với lãi suất thấp hơn so với thị trường, giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính khi đầu tư đổi mới công nghệ.
Thứ ba là hỗ trợ lãi suất vay vốn, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn lớn hơn từ ngân hàng.
Ngoài ra, quỹ còn thực hiện bảo lãnh vay vốn, giúp các doanh nghiệp có dự án khả thi nhưng thiếu tài sản đảm bảo vẫn có thể tiếp cận nguồn vốn tín dụng.
Những hình thức hỗ trợ này đã góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn về tài chính cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Những khó khăn và thách thức
Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng hoạt động của quỹ vẫn còn gặp một số hạn chế. Trước hết là nguồn vốn còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, thủ tục tiếp cận vốn đôi khi còn phức tạp, khiến một số doanh nghiệp gặp khó khăn khi tham gia. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại rủi ro khi đầu tư vào công nghệ mới, dẫn đến việc chưa tận dụng hết các cơ hội mà quỹ mang lại.
Định hướng và giải pháp phát triển trong tương lai
Để nâng cao hiệu quả hoạt động, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường minh bạch trong quá trình xét duyệt dự án.
Đồng thời, cần tăng cường nguồn vốn cho quỹ, mở rộng phạm vi hỗ trợ và đẩy mạnh hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận các nguồn lực và công nghệ tiên tiến.
Ngoài ra, việc nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về vai trò của đổi mới công nghệ cũng là yếu tố quan trọng giúp quỹ phát huy hiệu quả tối đa.
Nguồn trích dẫn
Bài viết được trích dẫn từ:
- Nguồn: Nhandan
- Cre: Tuệ Lâm
