Cà phê Ý nổi tiếng với phong cách pha chế tinh tế và hương vị đậm đà, lấy espresso làm nền tảng cho nhiều thức uống kinh điển. Mỗi phong cách cà phê không chỉ khác nhau về cách pha mà còn thể hiện nét văn hóa và thói quen thưởng thức đặc trưng của người Ý, từ sự mạnh mẽ của espresso đến sự nhẹ nhàng, béo mịn của cappuccino và latte.
Espresso đậm đặc, đắng mà thơm
Espresso được người Ý sáng tạo vào năm 1884, và trong tiếng Ý, “Espresso” mang hàm ý “nhanh” hay “phục vụ ngay lập tức”. Đúng như tên gọi, đây là loại cà phê được pha chế để mang đến cho người thưởng thức một tách cà phê đậm đà chỉ trong thời gian rất ngắn.
Espresso được pha dưới áp suất cao bằng máy pha chuyên dụng do người Ý phát minh. Nước được làm nóng nhanh đến nhiệt độ khoảng 90–95°C, sau đó được ép mạnh qua lớp bột cà phê xay mịn và nén chặt trong tay cầm. Toàn bộ quá trình chiết xuất chỉ kéo dài khoảng 25–30 giây, cho ra một lượng cà phê nhỏ nhưng cô đặc. Trên bề mặt tách cà phê phải xuất hiện lớp bọt màu nâu vàng óng ánh – gọi là crema – yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng của một ly espresso chuẩn mực.
Espresso thường được phục vụ trong tách sứ dày đã được làm nóng sẵn, với dung tích khoảng 30–40 ml. Hương vị mạnh mẽ, đậm đặc cùng hàm lượng caffeine cao khiến espresso trở thành thức uống đặc trưng và đầy năng lượng.
Với người Ý, thưởng thức espresso là một nghệ thuật. Chỉ trong vài ngụm ngắn, người uống cảm nhận trọn vẹn hương thơm quyến rũ, vị đắng đặc trưng và hậu vị kéo dài – tất cả diễn ra nhanh chóng nhưng tinh tế và đầy phong cách.
Espresso có thể được thêm đường để dễ uống hơn, nhưng với những người sành cà phê, espresso nguyên chất mới là chuẩn mực của hương vị thuần khiết và khó quên. Ngoài ra, espresso còn là nền tảng để tạo nên nhiều loại cà phê nổi tiếng khác như cappuccino, caffè latte, macchiato, mocha hay americano.
Cappuccino
Cappuccino là loại cà phê gắn liền với bữa sáng của người Ý, được yêu thích không chỉ tại Italy mà còn trên khắp thế giới. Xuất phát từ nền tảng espresso, cappuccino nhanh chóng trở nên phổ biến nhờ hương vị hài hòa, dễ uống và lớp bọt sữa mềm mịn đặc trưng.
Một tách cappuccino chuẩn gồm ba thành phần cân bằng: espresso pha theo kiểu lungo (với lượng nước nhiều hơn espresso truyền thống), sữa nóng và lớp bọt sữa mịn dày. Sự kết hợp này tạo nên hương vị vừa đậm đà vừa béo nhẹ, phù hợp để khởi đầu ngày mới.
Việc pha cappuccino đòi hỏi kỹ thuật cao và thường do các barista chuyên nghiệp thực hiện. Tay nghề của barista được thể hiện rõ nhất ở khả năng đánh bọt sữa: bọt phải mịn, dày, đều và không bị vỡ. Bọt sữa được tạo ra bằng cách sử dụng tia hơi nước nóng mạnh để đánh sữa tươi trong bình kim loại. Trên bề mặt, barista thường rắc thêm một lớp bột cacao hoặc bột quế và khéo léo tạo hình nghệ thuật, làm tăng cả hương vị lẫn tính thẩm mỹ cho tách cà phê.
Tên gọi Cappuccino được cho là lấy cảm hứng từ các tu sĩ dòng Capuchin, với màu áo nâu tương đồng với sắc nâu đặc trưng của một tách cappuccino hoàn hảo.
Theo truyền thống, cappuccino được phục vụ trong tách sứ hoặc đá có thành dày, đã được hâm nóng trước để giữ nhiệt tốt hơn. Tại Italy, loại cà phê này hầu như chỉ được thưởng thức vào buổi sáng, như một phần không thể thiếu của văn hóa cà phê bản địa.
Latte macchiato
Latte Macchiato là loại cà phê nhẹ nhàng, hấp dẫn, được cả người lớn lẫn trẻ em yêu thích. Đây là thức uống nóng kết hợp giữa espresso và sữa, tương tự cà phê sữa nhưng có tỷ lệ sữa cao hơn, nhờ đó hương vị trở nên dịu nhẹ và dễ uống. Ban đầu, người Ý pha Latte Macchiato dành cho trẻ em, nhưng theo thời gian, chính người lớn cũng “phải lòng” loại cà phê này. Nhờ lượng caffeine thấp, Latte Macchiato phù hợp với những ai không quen uống cà phê đậm.
Theo phong cách truyền thống của Italy, Latte Macchiato thường được phục vụ trong ly thủy tinh cao, thành dày để giữ nhiệt. Một ly chuẩn phải có ba tầng phân biệt rõ ràng: lớp sữa nóng ở đáy, phía trên là lớp bọt sữa mịn, và cuối cùng là espresso được rót nhẹ xuyên qua lớp bọt, tạo nên hiệu ứng thị giác đẹp mắt mà không làm các tầng hòa lẫn vào nhau.
Để tăng hương vị và tính thẩm mỹ, bề mặt ly thường được rắc thêm bột cacao, chocolate hoặc bột quế. Tại các quán cà phê, Latte Macchiato thường được phục vụ kèm bánh quy, mang đến trải nghiệm thưởng thức nhẹ nhàng, tinh tế và đầy thư giãn.
Caffé Latte
Caffè Latte là loại cà phê thường được thưởng thức trong những chiếc cốc hoặc bát lớn, mang đến cảm giác nhẹ nhàng và thư giãn. Thức uống này được pha từ espresso và sữa nóng theo tỷ lệ truyền thống khoảng 1/3 cà phê và 2/3 sữa, bên trên phủ một lớp bọt sữa mỏng dày khoảng 1 cm. Nhờ hương vị béo dịu, dễ uống, Caffè Latte thường được người Ý lựa chọn cho bữa sáng.
Tại Italy, Caffè Latte thường được phục vụ trong cốc lớn, thậm chí là bát, nhằm kéo dài thời gian thưởng thức. Về hương vị, Caffè Latte khá tương đồng với Café au Lait của Pháp, tuy nhiên hai loại này khác nhau ở tỷ lệ pha: Café au Lait sử dụng nhiều cà phê hơn, với khoảng hai phần cà phê và một phần sữa.
Bên cạnh Caffè Latte, khi có dịp đến Italy, bạn cũng nên trải nghiệm thêm những phong cách cà phê đặc trưng khác như Caffè Corretto (espresso thêm vài giọt rượu), Caffè Freddo (cà phê đá), Americano (cà phê kiểu Mỹ với hương vị đậm hơn) hay Hag cà phê đã loại bỏ caffeine, phù hợp cho người nhạy cảm với chất kích thích.
Kết luận
Có thể thấy, cà phê Ý không chỉ đơn thuần là một thức uống mà còn là một phần của văn hóa và phong cách sống. Từ espresso đậm đà, cappuccino béo mịn đến latte nhẹ nhàng, mỗi loại cà phê đều mang nét đặc trưng riêng, phản ánh thói quen thưởng thức và sự tinh tế của người Ý. Việc hiểu và trải nghiệm các phong cách cà phê này không chỉ giúp bạn thưởng thức cà phê trọn vẹn hơn, mà còn cảm nhận sâu sắc tinh thần và nghệ thuật cà phê đã làm nên danh tiếng của Italy trên toàn thế giới.
